Çocuğumuzun Arkadaşları Kişiliğini Nasıl Etkiler?

ÇOCUK EĞİTİMİ | | 21 Ağustos, 2010 | 6.654 kere okundu

Akran grupları; çocuğun yakın çevresini oluşturan ve onun kişiliğinin oluşumunda önemli rolü olan gruplardır. Bu akran grupları her yaş döneminde söz konusudur. Çocuk ilköğretimin ilk kademesinde aileye yönelimli iken, ilköğretimin ikinci kademesinde daha çok akran grubuna yönelimlidir.

Çocuk, birbirinden farklı iki toplumsal çevrede büyür. Bu iki toplumsal çevreden birincisi, ana babası, öğretmenleri, akraba ve komşularının oluşturduğu yetişkinler çevresi; ikincisi ise akranlarından (yaşıtlarından) oluşan çevredir. Yetişkinler çevresinde ikincil statüde olan çocuk, akran grubunda yaşıtlarıyla eşit statüdedir.

Akran grupları gençlik dönemindeki çocuklar için daha önemlidir çünkü çocukluk döneminden ergenlik dönemine doğru ilerlerken arkadaşlarıyla olan sosyal münasebetleri de gittikçe artmaktadır. Arkadaşlık münasebetleri sosyalleşme süreci içinde tüm yaşam boyunca önemlidir. Ancak ergenlikte farklı gelişimsel özellikler arkadaşlığın bu dönemdeki önemini artırmaktadır. Arkadaşlıklar sosyal ilişkilere öncülük etmektedir.

Mükemmel bir ailenin bile çocuğuna veremeyeceği tek şey gençlere akran gruplarının sağladığı arkadaşlıktır.

Ergenlik bir geçiş dönemi olduğundan bireyin anne-babasının yaşamdaki yeri değişir ve arkadaşlar bu değişime katılır. Mükemmel bir ailenin bile çocuğuna veremeyeceği tek şey gençlere akran gruplarının sağladığı arkadaşlıktır.

Arkadaşlarca aranmak, beğenilmek ve benimsenmek, benlik saygısının önemli bir şartıdır. Çocuk akran grubunda kendi kişiliğini dener ve geliştirir. Çocuk için arkadaşları kendi kişiliğini yansıtan ayna yerine geçer, kendini tanır ve tanıtır. Çocuğun özellikle ergenlik dönemindeki gençlerin arkadaşları tarafından kabul görmesi onun kendi kabulünü de olumlu yönde etkilemektedir.

Akran grubu, kişilik gelişimine etki eden önemli bir unsur olduğundan bu noktada arkadaş seçimi de önem kazanmaktadır. Arkadaş seçerken seçilen arkadaşın; çalışkan, takva sahibi (Allah’tan korkan), güzel huylu ve anlayışlı olmasına dikkat etmeli bunun yanında tembel, zamanını boşa harcayan, gereksiz ve çok konuşan, fitneci ve fesat kişilerle arkadaşlık etmekten sakınmalıdır.

Akran gruplarının çocuklara olumlu ve olumsuz olmak üzere iki yönde etkisi olabilmektedir.

a) Akran Gruplarının Olumlu Etkileri:

  1. Çocuğun ya da gencin sosyalleşmesini, grupta güven, statü ve kabul görmesini sağlar.
  2. Akran grubu sadakat, cesaret ve katılma duygularını besler ve güçlendirir.
  3. Çocuğa ve gence eşitlik, adalet gibi konularda deneyim imkânları sunar.
  4. Akran grubunda birey rahat bir ortam bulur. Ailesinden uzakta rahat konuşur, rahat hareket eder. Evde yapamadığı birçok etkinliği grupta yapar.
  5. Akran grubu, liderlik yeteneğine sahip olan gençlere, liderlik deneyimi sağlar.
  6. İşbirliği ve takım ruhunu öğrenme, akran grubunda gelişir.
  7. Gencin meşru macera ihtiyacı, akran grubunda karşılanır. Özellikle okul ya da izci grupları gence böyle fırsatlar sağlar.

Akran Gruplarının Olumsuz Etkileri:

  1. Grubun amaçları anti-sosyal olduğunda üyelerde anti-sosyal davranışları benimser. Bu anlayıştaki gruplar üyelerini suçlu davranışlara yöneltebilir.
  2. Akran gruplarının anti demokratik ve kendini üstün gören davranışları, zayıf üyelerin kişiliklerini zedeler ve gruba uyumlarını zorlaştırır.
  3. Gruplara kabul edilmeyen gençler incinebilirler. Bu gençlerin kişilikleri zedelenebilir. Gencin ileriki yaşamında zararlı sonuçlara yol açabilir. Bu durumdaki gençler aşağılık duygusuna kapılır ve kendilerine güvenleri azalır.

Anne babalar ve eğitimciler çocukların sağlıklı kişilik oluşumu ve gelişimi için akran gruplarının bu yönlerini görebilmeli ve çocukların böyle olumlu işlevleri olan gruplara katılımını teşvik etmelidirler. Ancak, bu teşvik, denetimli ve ölçülü olmalıdır. Aksi halde çocuk ya da genç, akran gruplarının olumsuz işlevlerinden, etkilerinden daha fazla etkilenebilirler ve bu da olumsuz sonuçlar doğurabilir.

Paylaşmak Güzeldir

7 Yorum

  1. Recep Murat diyor ki:

    Değerli okuyucularımız güzel paylaşımlarınız için öncelikle teşekkür eder, zaman zaman yönelttiğiniz sorulara bazı sebeplerden dolayı hemen cevap yazamadığım için özür dilerim.
    Yazıda da belirtildiği üzere çocukların akran gruplarından etkilenmeleri her gelişim çağında olmakla birlikte en çok ergenlik döneminde olumsuz, önlenmesi güç problemlere sebep olmaktadır. Anaokulu yaşlarında çok ciddi olumsuz etkilenmeler olacağını düşünmüyorum ama şayet çocuğunuzda anaokuluna başladıktan sonra olumsuz bazı söz ve davranışlar görüyorsanız dikkatli olmak gerekir. Ayrıca arkadaş seçimi konusunda onu bilgilendirmek gerekir anaokulu çağı daha çok oyun çağı olduğundan eğer sosyal yönü gelişmeye meyilli bir çocuk ise akran gurubunun olumsuz etkileri pek fazla olmayacaktır ama takip etmekte elbette fayda vardır diye düşünüyorum.
    Diğer yöneltilen sorulara ilişkin cevaplar inş. Yayınlanacak yazılarda temas edilecektir. İlgi ve alakanız ve dualarınız için çok teşekkür ederim.

  2. RUHİ FEDAKE diyor ki:

    Çocuklarımızın iyi çocuklarla arkadaşlık kurmasını sağlamak için ne yapabiliriz?Tasvip etmediğimiz arkadaşları için nasıl davranmalıyız?

  3. hulfi diyor ki:

    Fasık kimseyle arkadaş olma; çünkü bir karın (doyuracak) yemeğe veya ondan daha aza seni satar. Ahmakla dost olma; zira o sana fayda vermek isterken zarar verir. Cimri insanla dost olmaktan kaçın; çünkü o kendisine en çok muhtaç olduğun zaman seni yalnız bırakır. Yalancıyla arkadaşlık yapma; çünkü yalancı serap gibidir, uzağı yakın ve yakını ise sana uzak gösterir. (İmam Zeynel Abidin r.a)

    Çocuklarımızın güzel ahlaklı çocuklarla arkadaşlık etmesi önemlidir. Üzüm üzüme baka baka kararır, der atalarımız.

  4. *Eyyüp Beyhan diyor ki:

    Değerli okuyucularımız,
    Sizler de yorumlarınızı ve tecrübelerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.

  5. Hatice diyor ki:

    Benim de sorum bu yönde. Çocukların arkadaşlardan etkilenmesi kaç yaş itibarıyla başlamış oluyor?

  6. Ayşe Birlik diyor ki:

    Recep Bey,oğlumu komşu çocukların olumsuz etkisinden nasıl korurum?

  7. Saliha diyor ki:

    Merhaba,
    Beş yaşındaki kızımı anaokuluna gönderiyorum. Arkadaşlarının onun üzerinde nasıl bir etkisi olur?

Yorum Yapın