Bebeklik Döneminde Sosyal Gelişim

ÇOCUK EĞİTİMİ | | 26 Ocak, 2011 | 4.208 kere okundu

İnsanların diğer insanlarla olumlu ilişkiler kurmaları, sosyal dünyadaki en önemli uğraşlardan birisidir. Sosyal davranışın kaynağı, bebekliğin ilk günlerine kadar uzanmaktadır. Bebeklerin annelerine olan bağlılığı, yaşamın başlangıcında görülen, ilk sosyal davranıştır. Aile içinde başlayan bu sosyal gelişim, arkadaş ilişkileri ve okuldaki yaşantılarla devam eder

Sosyalleşmenin 0- 24 ay içinde gelişimi aylara göre şöyle açıklanabilir:

1.ayda kendisine bakan kişinin yüzüne dikkatle bakar. Kucağa alındığında, dokunulduğunda ya da ihtiyaçları giderildiğinde sakinleşir, ağlıyorsa susar.

2. ayda odanın içinde dolaşan kişiyi izler. Tanıdık yüzlere gülümser. Yabancı kişiye pek tepki göstermez. Bu ayda bebeğin yakınlarını en çok sevindiren olay bebeğin tanıdık yüzlere ve kendisi ile ilgilenenlere gülümsemesidir. Konuşma ve dokunmaya karşı gülme veya ses çıkartma tepkilerinde bulunur.

3. ayda bebeğin insan yüzünü tanıması ile ilk sosyal idrak başlar. Bu çocuğun içinde bulunduğu çevre ile ilişki kurması bakımından oldukça önemlidir. Yine 3. ayda kendisine gülen bir yüze gülerek cevap verir. Bu gülme, sosyal bakımdan “bebeğin kendisini iyi hissetmesi” olarak açıklanır.

4. aya doğru çocuğun anne-baba ilişkileri bir taslak halindedir. Anne- baba ve diğer aile bireyleri ile oyun aracılığı ile ilişki kurar. Yanına gelen kişilerin konuşmalarına ağzından bazı sesler çıkararak karşılık verir.

5. ayda dokunma yakalama gibi davranışlarla yakınlarıyla ilişki kurmaya çalışır. Seslenildiğinde bakar. Uzatılan nesnelere uzanır. Yakınlarına güler.

6–7 ayda bebek, tanıdığı insanları, tanımadıklarından ayırt edebilir. Bu yaştaki bebek, annesinin yokluğunda ağlar; onun varlığı ile sevinir; annesinin kucağından almak isteyen kişiye karşı koyar.

8. aydan itibaren bebek, “ben” ve “başkası” kavramının ayırımını yapmaya başlar. Yüzünü saklayarak, birden açar. Karşısında bulunan kişinin de aynı davranışı tekrarlamasından oldukça hoşlanır. Yaşıtları ile olan ilişkilerinde gerginlik gözlenir. Akranlarını cansız bir varlıkmış gibi davranır. Onları itekler, elinde tuttuğunu gördüğü hoşuna giden bir nesneyi çekip alır.

10. aya doğru çocukta; benliğin oluşumuna bağlı olarak kıskançlık, öfke, küsme, sevinç gibi psikolojik ve sosyal tepkiler görülmektedir. Sevdiklerini anne ve babayı ve oyuncaklarının paylaşmak istemez. Anne ya da babasının kucağında bulunan kardeşini, oradan uzaklaştıran bir yaşıtının elinden oyuncağını almayı başaran 10 aylık bir çocuğun, bu başarılarını gururlu bir gülüşle noktaladıkları saptanmıştır.

1 yaşına kadar çocuk diğer insanlara, özellikle annesine bağımlıdır. 1 yaşına geldiği zaman çevresini yalnız başına keşfedebildiği halde yine de “güven”, temeline dayanan anne desteğine gereksinim duyar.

1.aydan 10. aya kadar sosyal gelişimde bir takım ilerlemeler görülmekte ise de sosyal gelişim esas olarak 10. aydan sonra başlamaktadır. 1 yaşındaki bir çocuk yetişkinlerin hareketlerini taklit edip, taklide dayalı oyunlar oynayabilir.

14–18 aylık çocuk arkadaşları ile dostça ilişkiler kurma arayışı içine girer.

18- 24 aylar arasında da akranları ile görüşebilmek için fırsat arar. Yine bu aylar arasında yapılan bazı uyarılara ve yasaklara direndiği, büyüklere karşı istenmeyen tepkiler gösterdiği görülür.

24. ayda diğer çocuklarla hem oyuncakları paylaştığı, hem de zaman zaman kavga ettiği gözlenebilir. İlk önemli sosyal yaşantıları bu aylarda edinmeye başlar. (Kaynak: Oya OLCAY, “Bazı Kişisel ve Ailesel Değişkenlere Göre Okulöncesi Dönemdeki Çocukların Sosyal Yetenekleri ve Problem Davranışlarının Analizi” Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çocuk Gelişimi ve Okulöncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, KONYA 2008)

Paylaşmak Güzeldir

Yorum Yapın